Ένα εκτεταμένο πακέτο παρεμβάσεων για την ενίσχυση των ατόμων με αναπηρία, τη στήριξη των οικογενειών, τη στεγαστική πολιτική και τη δημογραφική ανάπτυξη περιλαμβάνει το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με τίτλο «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις», το οποίο κατατέθηκε στην Βουλή.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει σειρά διατάξεων που επηρεάζουν τους δήμους, κυρίως μέσω των κοινωνικών υπηρεσιών, των προγραμμάτων στέγασης και του νέου Προγράμματος Δημογραφικής Ανάπτυξης.
Μόνιμος θεσμός ο Προσωπικός Βοηθός
Η σημαντικότερη αλλαγή του νομοσχεδίου είναι η μόνιμη θεσμοθέτηση του προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία», το οποίο μέχρι σήμερα λειτουργούσε πιλοτικά.
Το πρόγραμμα θα υλοποιείται από τον ΟΠΕΚΑ και προβλέπει την παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης σε άτομα με αναπηρία, ώστε να μπορούν να ζουν αυτόνομα, να εργάζονται, να εκπαιδεύονται και να συμμετέχουν ισότιμα στην κοινωνική ζωή. Παράλληλα δημιουργείται ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα και μητρώο προσωπικών βοηθών για τη διαχείριση του προγράμματος.
Καθολική εφαρμογή της Πρώιμης Παρέμβασης
Το νομοσχέδιο επεκτείνει σε πανελλαδική κλίμακα το πρόγραμμα Πρώιμης Παρέμβασης, το οποίο απευθύνεται σε βρέφη και μικρά παιδιά που παρουσιάζουν αναπτυξιακές δυσκολίες ή βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο εμφάνισής τους.
Παράλληλα δημιουργούνται ηλεκτρονικά μητρώα επαγγελματιών και παρόχων υπηρεσιών, καθώς και ειδικό πληροφοριακό σύστημα για την υποβολή αιτήσεων και την παρακολούθηση των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Ψηφιακή αναβάθμιση των υπηρεσιών αναπηρίας
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας, η οποία αναβαθμίζεται ώστε να αποτελέσει το κεντρικό ψηφιακό σημείο εξυπηρέτησης των πολιτών.
Εκσυγχρονίζονται το Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία, η Κάρτα Αναπηρίας και το Μητρώο Παροχών, ενώ δημιουργείται και νέο Μητρώο Δομών Αναπηρίας, με στόχο την απλούστευση των διαδικασιών και τη μείωση της γραφειοκρατίας.
Αλλαγές στη στεγαστική πολιτική
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης σημαντικές ρυθμίσεις για τη στεγαστική πολιτική.
Μεταξύ άλλων:
- τροποποιείται το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για τους Αστέγους»,
- βελτιώνονται οι όροι του προγράμματος «Κάλυψη»,
- θεσπίζονται νέες δυνατότητες αξιοποίησης κτιρίων για στεγαστικές ανάγκες,
- προβλέπονται φορολογικά και διοικητικά κίνητρα για την ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας.
Πού εμπλέκονται οι δήμοι
Παρότι το μεγαλύτερο μέρος του νομοσχεδίου εφαρμόζεται από το Υπουργείο και τον ΟΠΕΚΑ, υπάρχουν διατάξεις που αφορούν άμεσα την Αυτοδιοίκηση.
Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διατάξεις που τροποποιούν το Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης.
Με κοινές υπουργικές αποφάσεις θα καθορίζονται:
- οι δήμοι και οι δημοτικές ενότητες που θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα,
- ο αριθμός των ωφελούμενων ανά περιοχή,
- οι όροι εγκατάστασης και ενίσχυσης των δικαιούχων,
- καθώς και η δυνατότητα ένταξης νέων δήμων, με βάση δημογραφικά και αναπτυξιακά κριτήρια.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους μικρούς, ορεινούς και νησιωτικούς δήμους που αντιμετωπίζουν έντονο δημογραφικό πρόβλημα.
Κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων
Οι δημοτικές κοινωνικές υπηρεσίες, τα Κέντρα Κοινότητας και οι υπόλοιπες κοινωνικές δομές αναμένεται να διαδραματίσουν σημαντικό υποστηρικτικό ρόλο στην εφαρμογή των νέων προγραμμάτων.
Οι δήμοι θα συνεχίσουν να αποτελούν το πρώτο σημείο επαφής των πολιτών για ενημέρωση, καθοδήγηση και παραπομπή σε υπηρεσίες που αφορούν:
- τον Προσωπικό Βοηθό,
- την Πρώιμη Παρέμβαση,
- τα στεγαστικά προγράμματα,
- καθώς και τις υπηρεσίες κοινωνικής ένταξης.
Προσβασιμότητα
Το σχέδιο νόμου παρατείνει και ενισχύει δράσεις προσβασιμότητας, οι οποίες ενδιαφέρουν άμεσα την Αυτοδιοίκηση, καθώς πολλές υλοποιούνται σε δημοτικά κτίρια, κοινόχρηστους χώρους και κοινωνικές δομές μέσω χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων.
Ρυθμίσεις και για τα ηλεκτρικά πατίνια
Στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται και ειδικό κεφάλαιο για τα Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα, όπως τα ηλεκτρικά πατίνια.
Θεσπίζονται αυστηρότεροι κανόνες κυκλοφορίας, προβλέπεται υποχρεωτική ασφάλιση σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, δημιουργείται ειδικό μητρώο και εισάγονται νέες υποχρεώσεις για τις εταιρείες εκμίσθωσης και πώλησης των οχημάτων.
Έμφαση στην ενεργητική κοινωνική πολιτική
Με το νέο σχέδιο νόμου το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας επιχειρεί να μετατοπίσει το επίκεντρο της πολιτικής από την απλή χορήγηση επιδομάτων προς ένα μοντέλο ενεργητικής υποστήριξης και ανεξάρτητης διαβίωσης.
Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, οι σημαντικότερες διατάξεις αφορούν το Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης, τις αλλαγές στα στεγαστικά προγράμματα και τον υποστηρικτικό ρόλο που θα κληθούν να διαδραματίσουν οι κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων στην εφαρμογή των νέων πολιτικών για τα άτομα με αναπηρία και τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
