Δημιουργείται Μητρώο Παροχών Αναπηρίας – Υποχρεώσεις και για τους Δήμους για την καταχώριση των παροχών
Με την Κοινή Υπουργική Απόφαση 16948 (ΦΕΚ Β’ 4373/16.07.2026) τίθεται σε εφαρμογή το Μητρώο Παροχών Αναπηρίας, ένα νέο ψηφιακό υποσύστημα της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, το οποίο συγκεντρώνει για πρώτη φορά όλες τις παροχές, τα επιδόματα, τις διευκολύνσεις και τα ωφελήματα που δικαιούνται τα άτομα με αναπηρία από το Δημόσιο.
Η απόφαση εξειδικεύει τις διατάξεις του άρθρου 109 του ν. 4961/2022 και καθορίζει τον τρόπο λειτουργίας του Μητρώου, τις αρμοδιότητες των υπουργείων, των φορέων και των δήμων, καθώς και τις διαδικασίες ενημέρωσης και επικαιροποίησης των στοιχείων.
Ένα ενιαίο σημείο πληροφόρησης για όλες τις παροχές
Σκοπός του νέου Μητρώου είναι να αποτελέσει την επίσημη ψηφιακή βάση δεδομένων στην οποία θα καταγράφονται:
- επιδόματα αναπηρίας,
- κοινωνικοασφαλιστικές παροχές,
- φορολογικές απαλλαγές,
- εκπτώσεις,
- παροχές σε είδος,
- υπηρεσίες,
- ειδικά προγράμματα,
- καθώς και κάθε άλλη διευκόλυνση που προβλέπεται για άτομα με αναπηρία ή πρόσωπα που συνδέονται με αυτά.
Παράλληλα θα αποτυπώνονται οι προϋποθέσεις χορήγησης κάθε παροχής, ώστε οι ενδιαφερόμενοι να μπορούν να γνωρίζουν εύκολα τι δικαιούνται και με ποια διαδικασία.
ΟΠΕΚΑ ο φορέας λειτουργίας
Η απόφαση ορίζει ως Φορέα Λειτουργίας του Μητρώου τον ΟΠΕΚΑ, ο οποίος αναλαμβάνει:
- τη συνεχή λειτουργία και τεχνική υποστήριξη του συστήματος,
- τον έλεγχο της πληρότητας και ορθότητας των καταχωρίσεων,
- τη δυνατότητα διόρθωσης ή διαγραφής λανθασμένων στοιχείων,
- την αποστολή υπενθυμίσεων για επικαιροποίηση των δεδομένων,
- τη χορήγηση δικαιωμάτων πρόσβασης στους εξουσιοδοτημένους χρήστες,
- καθώς και την εκπαίδευση των καταχωρητών.
Τι αλλάζει για τους Δήμους
Η απόφαση δημιουργεί συγκεκριμένες υποχρεώσεις και για τους δήμους, καθώς όσοι χορηγούν παροχές ή διευκολύνσεις σε άτομα με αναπηρία θα πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στην τήρηση του Μητρώου.
Ειδικότερα:
- ο δήμαρχος ορίζει έναν ή περισσότερους Καταχωρητές μέσα σε δέκα ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης,
- η απόφαση κοινοποιείται στον Προϊστάμενο Οικονομικών Υπηρεσιών (Π.Ο.Υ.) του δήμου,
- ο Π.Ο.Υ. αποδίδει τον σχετικό ρόλο πρόσβασης στο σύστημα,
- κάθε καταχώριση των δήμων εγκρίνεται από τον Π.Ο.Υ. πριν οριστικοποιηθεί.
Προθεσμίες και υποχρεώσεις ενημέρωσης
Οι καταχωρητές που θα οριστούν από υπουργεία, φορείς και δήμους θα πρέπει:
- να ολοκληρώσουν την αρχική καταχώριση όλων των παροχών μέσα σε έναν μήνα,
- να ενημερώνουν άμεσα το Μητρώο όταν δημιουργείται νέα παροχή ή τροποποιείται ή καταργείται υφιστάμενη,
- να επιβεβαιώνουν κάθε χρόνο την ορθότητα των στοιχείων,
- να διασφαλίζουν την πληρότητα και ακρίβεια των πληροφοριών.
Η πρόσβαση των χρηστών πραγματοποιείται με τους κωδικούς αυθεντικοποίησης της Δημόσιας Διοίκησης.
Ποιες πληροφορίες θα περιλαμβάνει
Για κάθε παροχή θα καταχωρίζονται τυποποιημένα:
- ο τίτλος της παροχής,
- σύντομη περιγραφή,
- το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο,
- η αρμόδια υπηρεσία,
- οι προϋποθέσεις χορήγησης,
- η περιοδικότητα,
- το ποσό ή η οικονομική αξία της παροχής (όπου υπάρχει),
- οι οδηγίες υποβολής αίτησης,
- καθώς και σύνδεσμος προς την αντίστοιχη διοικητική διαδικασία στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών (ΜΙΤΟΣ), όταν αυτή είναι διαθέσιμη.
Ελεύθερη πρόσβαση για όλους
Σύμφωνα με την απόφαση, όλες οι πληροφορίες του Μητρώου θα είναι δημόσια διαθέσιμες μέσω διαδικτύου, επιτρέποντας σε πολίτες, επαγγελματίες και υπηρεσίες να ενημερώνονται από ένα ενιαίο σημείο για το σύνολο των δικαιωμάτων και παροχών που συνδέονται με την αναπηρία.
Η δημιουργία του Μητρώου Παροχών Αναπηρίας αποτελεί ένα ακόμη βήμα στον ψηφιακό μετασχηματισμό των κοινωνικών υπηρεσιών. Για πρώτη φορά συγκεντρώνεται σε μία ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα το σύνολο των παροχών που παρέχονται από υπουργεία, δημόσιους φορείς και δήμους, μειώνοντας την πολυδιάσπαση της πληροφόρησης και διευκολύνοντας τόσο τους πολίτες όσο και τις υπηρεσίες στην αναζήτηση και επικαιροποίηση των σχετικών δικαιωμάτων. Παράλληλα, οι δήμοι αποκτούν σαφείς υποχρεώσεις για την καταγραφή και συνεχή ενημέρωση των τοπικών παροχών αναπηρίας, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και διαρκώς ενημερωμένου εθνικού μητρώου.
