Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας συγκροτήθηκε η τριμελής Επιτροπή που προβλέπεται από την παράγραφο 10 του άρθρου 19 του ν. 4736/2020, η οποία θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή του συστήματος χρηματοδότησης των Δήμων για τον καθαρισμό απορριμμάτων από πλαστικά προϊόντα μιας χρήσης.
Η απόφαση δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 4556/23.07.2026 και αποτελεί ένα ακόμη βήμα για την πλήρη εφαρμογή της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904 σχετικά με τη μείωση των επιπτώσεων των πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον, η οποία έχει ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία με τον ν. 4736/2020.
Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»
Ο νόμος εισάγει τη Διευρυμένη Ευθύνη του Παραγωγού, σύμφωνα με την οποία οι παραγωγοί συγκεκριμένων πλαστικών προϊόντων μιας χρήσης καλούνται να καλύπτουν όχι μόνο το κόστος συλλογής και ανακύκλωσης των προϊόντων τους, αλλά και μέρος του κόστους καθαρισμού των δημόσιων χώρων όπου αυτά καταλήγουν ως απορρίμματα.
Η εφαρμογή του συστήματος σημαίνει ότι ένα μέρος των δαπανών που μέχρι σήμερα επιβάρυνε αποκλειστικά τους δημοτικούς προϋπολογισμούς θα χρηματοδοτείται πλέον από τις εισφορές των παραγωγών, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».
Ποιοι συμμετέχουν στην Επιτροπή
Η Επιτροπή είναι τριμελής και αποτελείται από εκπροσώπους:
- του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας,
- του Υπουργείου Εσωτερικών,
- της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ),
με αντίστοιχα αναπληρωματικά μέλη. Πρόεδρος της Επιτροπής ορίστηκε η Σοφία Μάνη από τη Διεύθυνση Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ, ενώ την ΚΕΔΕ εκπροσωπούν ο Δήμαρχος Καρύστου Ελευθέριος Ραβιόλος και, ως αναπληρωτής, ο Δήμαρχος Κοζάνης Ιωάννης Κοκκαλιάρης.
Ποια είναι η αποστολή της
Η βασική αρμοδιότητα της Επιτροπής είναι να γνωμοδοτεί προς το Διοικητικό Συμβούλιο του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (Ε.Ο.ΑΝ.) σχετικά με τη μεθοδολογία κατανομής των ποσών που αντιστοιχούν στα κόστη καθαρισμού προς:
- τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ βαθμού,
- κάθε άλλο δημόσιο φορέα που είναι αρμόδιος για τον καθαρισμό.
Η γνωμοδότηση αυτή θα αποτελέσει τη βάση για την απόφαση του Δ.Σ. του Ε.Ο.ΑΝ., με την οποία θα καθορίζεται ο τρόπος κατανομής των χρημάτων που προέρχονται από τις εισφορές των παραγωγών πλαστικών προϊόντων μιας χρήσης.
Στόχος η δίκαιη κατανομή των πόρων
Η μεθοδολογία που θα εισηγηθεί η Επιτροπή αναμένεται να εξασφαλίζει αντικειμενική και διαφανή κατανομή των διαθέσιμων πόρων, λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματικές ανάγκες των Δήμων και των αρμόδιων φορέων καθαρισμού.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να συνδεθεί το ύψος της χρηματοδότησης με το πραγματικό κόστος που επωμίζονται οι ΟΤΑ για την απομάκρυνση απορριμμάτων από πλαστικά μιας χρήσης, περιορίζοντας την επιβάρυνση των δημοτικών προϋπολογισμών και κατ’ επέκταση των ανταποδοτικών τελών που καταβάλλουν οι πολίτες.
Χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση του Δημοσίου
Η απόφαση προβλέπει ότι τα μέλη της Επιτροπής δεν λαμβάνουν καμία αποζημίωση ή αμοιβή για τη συμμετοχή τους, ενώ επισημαίνεται ότι από τη σύστασή της δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού. Η ισχύς της απόφασης αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Τι σημαίνει για τους Δήμους
Η ενεργοποίηση της Επιτροπής αποτελεί ουσιαστικό βήμα για την εφαρμογή του νέου συστήματος χρηματοδότησης της καθαριότητας που προβλέπει ο ν. 4736/2020. Μέσω της διαδικασίας αυτής, οι Δήμοι αναμένεται να αποκτήσουν πρόσθετους πόρους για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλαστικά προϊόντα μιας χρήσης, με το οικονομικό βάρος να μεταφέρεται σταδιακά στους παραγωγούς των προϊόντων και όχι στους δημότες, ενισχύοντας παράλληλα την εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας και της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής πολιτικής.
