Μία από τις πρώτες οργανωμένες απαντήσεις στις εξελίξεις γύρω από τα Πολυκέντρα Ανακύκλωσης (γνωστά και ως «σπιτάκια ανακύκλωσης») δίνει ο Δήμος Σαρωνικού, ο οποίος ανακοίνωσε ότι από τις 30 Ιουλίου αναλαμβάνει ο ίδιος τη λειτουργία των δύο εγκαταστάσεων σε Λαγονήσι και Ανάβυσσο, διασφαλίζοντας τη συνέχιση της λειτουργίας τους και εντάσσοντάς τες στο υφιστάμενο δημοτικό πρόγραμμα ανταποδοτικής ανακύκλωσης.
Η ανακοίνωση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία αλλάζει συνολικά το μοντέλο λειτουργίας των πολυκέντρων στην Αττική, μετά την απόφαση του ΕΔΣΝΑ να μην ανανεώσει τη σύμβαση λειτουργίας με την εταιρεία ΤΕΧΑΝ, μεταφέροντας την ευθύνη στους δήμους.
Ο Δήμος αναλαμβάνει πλήρως τη λειτουργία
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της δημοτικής αρχής, ο Δήμος Σαρωνικού βρίσκεται σε συνεννόηση με τη Διεύθυνση Ανακύκλωσης του ΕΔΣΝΑ, στο πλαίσιο της προγραμματικής σύμβασης που έχει υπογραφεί από το 2021 και έχει διάρκεια δέκα ετών.
Έτσι, από την Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026, τα δύο Πολυκέντρα Ανακύκλωσης θα επαναλειτουργήσουν με ευθύνη του Τμήματος Καθαριότητας και Ανακύκλωσης του Δήμου, με ωράριο 08:00 έως 14:00.
Παράλληλα, ο Δήμος αναλαμβάνει:
- τη στελέχωση και καθημερινή λειτουργία των εγκαταστάσεων,
- τη συλλογή και απομάκρυνση των ανακυκλώσιμων υλικών,
- τη διαχείρισή τους σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και την ισχύουσα νομοθεσία.
Σύνδεση με το πρόγραμμα «Ανακύκλωση Πόρτα-Πόρτα»
Η σημαντικότερη ίσως διαφοροποίηση που εισάγει ο Δήμος Σαρωνικού αφορά την ένταξη των Πολυκέντρων στο ήδη λειτουργούν δημοτικό πρόγραμμα «Ανακύκλωση Πόρτα-Πόρτα για Νοικοκυριά», το οποίο, αριθμεί περίπου 3.000 ενεργούς δημότες μέσα σε μόλις 16 μήνες.
Οι πολίτες που θα χρησιμοποιούν τα πολυκέντρα θα καταγράφουν πλέον ηλεκτρονικά τις ποσότητες που ανακυκλώνουν μέσω της δημοτικής πλατφόρμας recycle.saronikos.net, συγκεντρώνοντας πόντους επιβράβευσης.
Η δημοτική αρχή προαναγγέλλει ότι οι δημότες θα μπορούν να απολαμβάνουν:
- έκπτωση 20% στα δημοτικά τέλη,
- δωροεπιταγές και άλλες ανταποδοτικές παροχές.
Με τον τρόπο αυτό ο Δήμος επιχειρεί να διατηρήσει το κίνητρο συμμετοχής των πολιτών, την ώρα που σε πανελλαδικό επίπεδο εξετάζεται η κατάργηση του μέχρι σήμερα οικονομικού ανταποδοτικού συστήματος που λειτουργούσε μέσω της ΤΕΧΑΝ.
Οι εξελίξεις σε όλη την Αττική
Η ανακοίνωση του Δήμου Σαρωνικού αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς έρχεται λίγες ημέρες μετά το έγγραφο του ΕΔΣΝΑ προς τους δήμους της Αττικής, σύμφωνα με το οποίο η λειτουργία των Πολυκέντρων περνά πλέον στους ίδιους τους ΟΤΑ και τους καλεί να καταργήσουν την ανταποδοτικότητα.
Μέχρι σήμερα η εταιρεία ΤΕΧΑΝ είχε αναλάβει:
- τη στελέχωση των πολυκέντρων,
- την αποκομιδή των ανακυκλώσιμων υλικών,
- τη συνολική λειτουργία του συστήματος ανταποδοτικής ανακύκλωσης,
ενώ οι δήμοι επιβαρύνονταν κυρίως με το κόστος ηλεκτροδότησης.
Με το νέο μοντέλο, οι δήμοι καλούνται πλέον να αναλάβουν το σύνολο του λειτουργικού κόστους, γεγονός που έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε αρκετούς ΟΤΑ, οι οποίοι θεωρούν ότι επιβαρύνονται με πρόσθετες υποχρεώσεις χωρίς αντίστοιχη χρηματοδότηση.
Η σκιά της ευρωπαϊκής έρευνας
Οι αλλαγές αυτές πραγματοποιούνται ενώ η υπόθεση των Πολυκέντρων Ανακύκλωσης βρίσκεται στο επίκεντρο ελέγχων της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, σχετικά με τη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων που χρηματοδότησαν την προμήθειά τους.
Παράλληλα, μετά από έλεγχο της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ), η Ελλάδα έχει ήδη υποχρεωθεί να επιστρέψει περίπου 6 εκατ. ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω παρατυπιών που εντοπίστηκαν στις διαδικασίες χρηματοδότησης και προμήθειας των εγκαταστάσεων.
Το γεγονός αυτό έχει οδηγήσει τον ΕΔΣΝΑ να επισημαίνει ότι τα πολυκέντρα δεν μπορούν να αποσυρθούν, καθώς αποτελούν έργα συγχρηματοδοτούμενα από ευρωπαϊκούς πόρους και πρέπει να παραμείνουν σε λειτουργία για το χρονικό διάστημα που προβλέπουν οι σχετικοί όροι.
Μία διαφορετική προσέγγιση
Σε αντίθεση με άλλους δήμους που εξετάζουν ακόμη το ενδεχόμενο απομάκρυνσης των πολυκέντρων ή εκφράζουν επιφυλάξεις για το πρόσθετο κόστος λειτουργίας, ο Δήμος Σαρωνικού επιλέγει να τα ενσωματώσει στον συνολικό σχεδιασμό της δημοτικής πολιτικής ανακύκλωσης.
Η επιλογή αυτή επιχειρεί να αξιοποιήσει τις υπάρχουσες υποδομές, συνδέοντάς τες με ένα ήδη ανεπτυγμένο πρόγραμμα διαλογής στην πηγή και ανταποδοτικής ανακύκλωσης, με στόχο την αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης, τη μείωση των απορριμμάτων που οδηγούνται σε ταφή και την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών.
Το κατά πόσο το μοντέλο αυτό θα αποτελέσει παράδειγμα και για άλλους δήμους της Αττικής θα φανεί τους επόμενους μήνες, καθώς οι ΟΤΑ καλούνται πλέον να διαμορφώσουν τη δική τους στρατηγική για τη διαχείριση των Πολυκέντρων Ανακύκλωσης σε ένα εντελώς νέο θεσμικό και οικονομικό περιβάλλον.
