Σημαντικές διευκρινίσεις προς όλες τις αναθέτουσες αρχές παρέχει η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) με το υπ’ αριθμ. 6966/30.07.2026 έγγραφό της, σχετικά με την απαίτηση ασφαλιστικής κάλυψης των οικονομικών φορέων έναντι επαγγελματικών κινδύνων στους διαγωνισμούς για μελέτες, τεχνικές και λοιπές συναφείς επιστημονικές υπηρεσίες.
Η παρέμβαση της Αρχής κρίθηκε αναγκαία μετά από σειρά ερωτημάτων που υποβλήθηκαν από φορείς του Δημοσίου, καθώς εξακολουθεί να μην έχει εκδοθεί η προβλεπόμενη υπουργική απόφαση της περ. θ της παρ. 1 του άρθρου 77 του ν. 4412/2016, η οποία θα καθορίζει το ελάχιστο όριο ασφαλιστικής κάλυψης και τον τρόπο απόδειξής της για τους συμμετέχοντες οικονομικούς φορείς.
Δεν είναι υποχρεωτική η ασφαλιστική κάλυψη μέχρι την έκδοση της ΥΑ
Η σημαντικότερη διευκρίνιση της ΕΑΔΗΣΥ είναι ότι, μέχρι να εκδοθεί η σχετική υπουργική απόφαση, οι αναθέτουσες αρχές δεν υποχρεούνται να απαιτούν από τους συμμετέχοντες ασφαλιστική κάλυψη έναντι επαγγελματικών κινδύνων ως προϋπόθεση συμμετοχής στον διαγωνισμό.
Αντίθετα, η συμπερίληψη ενός τέτοιου όρου αποτελεί διακριτική ευχέρεια της αναθέτουσας αρχής, η οποία μπορεί να αποφασίσει κατά περίπτωση εάν η συγκεκριμένη απαίτηση είναι αναγκαία για τη σύμβαση που πρόκειται να αναθέσει.
Η διευκρίνιση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για δήμους, περιφέρειες, υπουργεία και λοιπούς δημόσιους φορείς που προκηρύσσουν μελέτες, καθώς αποσαφηνίζει ότι η απουσία ασφαλιστηρίου επαγγελματικής ευθύνης δεν μπορεί σήμερα να αποτελεί αυτομάτως λόγο αποκλεισμού ενός οικονομικού φορέα, εφόσον η σχετική απαίτηση δεν έχει προβλεφθεί ρητά στα έγγραφα της σύμβασης.
Πού πρέπει να αναγράφεται η απαίτηση
Η ΕΑΔΗΣΥ επισημαίνει ότι, εφόσον μία αναθέτουσα αρχή αποφασίσει να θέσει ως προϋπόθεση τη συγκεκριμένη ασφαλιστική κάλυψη, αυτή πρέπει να εντάσσεται στο άρθρο 19.2 των πρότυπων τευχών διακηρύξεων, στο κεφάλαιο που αφορά την οικονομική και χρηματοοικονομική επάρκεια των συμμετεχόντων οικονομικών φορέων.
Πώς μπορεί να καθορίζεται το ύψος της ασφαλιστικής κάλυψης
Επειδή δεν υπάρχει ακόμη θεσμοθετημένο ελάχιστο όριο ασφαλιστικής κάλυψης, η ΕΑΔΗΣΥ δίνει κατευθύνσεις για τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να κινηθούν οι αναθέτουσες αρχές.
Συγκεκριμένα, το απαιτούμενο ύψος της ασφαλιστικής κάλυψης μπορεί να καθορίζεται από την ίδια την αναθέτουσα αρχή, πάντοτε όμως με σεβασμό στην αρχή της αναλογικότητας και λαμβάνοντας υπόψη το αντικείμενο, την πολυπλοκότητα και την εκτιμώμενη αξία της σύμβασης.
Ως σημείο αναφοράς μπορούν να χρησιμοποιούνται τα οικονομικά όρια που προβλέπει το π.δ. 71/2019 για την κατάταξη των εταιρειών στα σχετικά μητρώα, ανάλογα με την κατηγορία και την προεκτιμώμενη αμοιβή της μελέτης. Η προσέγγιση αυτή είναι αντίστοιχη με εκείνη που εφαρμόζεται ήδη για τα κριτήρια οικονομικής επάρκειας και τεχνικής ικανότητας των συμμετεχόντων.
Προσοχή στις πρόσθετες απαιτήσεις
Η εγκύκλιος υπενθυμίζει επίσης ότι, όταν μια αναθέτουσα αρχή επιθυμεί να επιβάλει πρόσθετες απαιτήσεις οικονομικής ή τεχνικής επάρκειας πέραν όσων προβλέπονται για την εγγραφή και κατάταξη στα μητρώα του π.δ. 71/2019, δεν μπορεί να το πράξει μονομερώς.
Στις περιπτώσεις αυτές απαιτείται προηγουμένως η γνωμοδότηση του αρμόδιου Τεχνικού Συμβουλίου της Γενικής Γραμματείας Υποδομών, ώστε οι αυξημένες απαιτήσεις να είναι επαρκώς αιτιολογημένες και συμβατές με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Τι σημαίνει για τους Δήμους και τις Τεχνικές Υπηρεσίες
Η οδηγία της ΕΑΔΗΣΥ παρέχει σαφή κατεύθυνση στους ΟΤΑ και γενικότερα στις αναθέτουσες αρχές, αποφεύγοντας διαφορετικές ερμηνείες κατά τη σύνταξη των διακηρύξεων. Μέχρι να εκδοθεί η προβλεπόμενη υπουργική απόφαση, η απαίτηση ασφαλιστικής κάλυψης έναντι επαγγελματικών κινδύνων παραμένει προαιρετική και όχι υποχρεωτική.
Ωστόσο, όταν μια υπηρεσία επιλέγει να την ενσωματώσει στους όρους του διαγωνισμού, οφείλει να τεκμηριώνει την αναγκαιότητά της, να εφαρμόζει την αρχή της αναλογικότητας και να ακολουθεί τις προβλεπόμενες διαδικασίες του ν. 4412/2016, ώστε να διασφαλίζεται η νομιμότητα και η ίση μεταχείριση όλων των οικονομικών φορέων.
