Την ανάγκη ουσιαστικής αναμόρφωσης του προγράμματος απασχόλησης ανέργων ηλικίας 55 ετών και άνω της ΔΥΠΑ έθεσαν οι δήμαρχοι κατά την συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ, επισημαίνοντας ότι το πρόγραμμα έχει πλέον δύο διαφορετικές και σε πολλές περιπτώσεις αντικρουόμενες λειτουργίες: από τη μία καλείται να στηρίξει ανθρώπους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση και από την άλλη έχει εξελιχθεί σε βασικό μηχανισμό κάλυψης των μεγάλων κενών προσωπικού στους δήμους.
Κατά τη συζήτηση στο ΔΣ της ΚΕΔΕ, οι δήμαρχοι υπογράμμισαν ότι απαιτούνται αλλαγές τόσο στα κριτήρια ένταξης των ωφελουμένων όσο και στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι θέσεις που διατίθενται στους ΟΤΑ.
Ιγνάτιος Καϊτεζίδης: «Δεν οδηγεί πλέον σε συνταξιοδότηση»
Ο δήμαρχος Πυλαίας-Χορτιάτη, Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, στάθηκε ιδιαίτερα στον αρχικό κοινωνικό χαρακτήρα του προγράμματος, σημειώνοντας ότι στο παρελθόν λειτουργούσε πραγματικά ως πρόγραμμα για εργαζόμενους που βρίσκονταν κοντά στη συμπλήρωση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης. Όπως ανέφερε, παλαιότερα οι εργαζόμενοι εντάσσονταν στο πρόγραμμα λίγο πριν από τη σύνταξη και ολοκλήρωναν μέσω αυτού τον απαιτούμενο ασφαλιστικό χρόνο. Αντίθετα, όπως υποστήριξε, σήμερα μπορεί ένας άνεργος να εισέρχεται στο πρόγραμμα στα 58 του χρόνια και να ολοκληρώνει την απασχόλησή του στα 60, παραμένοντας στη συνέχεια χωρίς εργασία και με αρκετά ακόμη χρόνια μέχρι τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
«Δεν βρήκαν δουλειά όταν ήταν 58 χρονών, θα βρουν στα 60;», διερωτήθηκε, επισημαίνοντας ότι σε αυτές τις περιπτώσεις ο εργαζόμενος μπορεί να χρειάζεται ακόμη πέντε ή έξι χρόνια μέχρι τη σύνταξη. Κατά τον κ. Καϊτεζίδη, ένα πρόγραμμα που χαρακτηρίζεται ως πρόγραμμα για πολίτες πλησίον της συνταξιοδότησης πρέπει πράγματι να δημιουργεί μια διαδρομή που να καταλήγει στη σύνταξη και όχι να αφήνει τον εργαζόμενο ξανά εκτός αγοράς εργασίας μετά από δύο χρόνια.
Παπαναστασίου: Να λαμβάνονται υπόψη τα ένσημα των υποψηφίων
Στο ίδιο ζήτημα αναφέρθηκε και ο Β΄Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ δήμαρχος Αγρινίου Γιώργος Παπαναστασίου, ο οποίος υποστήριξε ότι απαιτείται μια σαφέστερη δικλείδα ώστε κατά την επιλογή των ωφελουμένων να εξετάζεται πόσο κοντά βρίσκεται κάθε υποψήφιος στη συμπλήρωση του απαιτούμενου αριθμού ενσήμων. Όπως είπε, σήμερα δεν υπάρχει μηχανισμός που να δίνει προτεραιότητα σε εκείνους οι οποίοι βρίσκονται πραγματικά κοντά στη συνταξιοδότηση. Κατά την άποψή του, το πρόγραμμα θα μπορούσε με αυτόν τον τρόπο να αποκτήσει ουσιαστικότερο κοινωνικό χαρακτήρα, δίνοντας προτεραιότητα σε ανθρώπους που χρειάζονται έναν συγκεκριμένο αριθμό ημερών ασφάλισης για να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Παράλληλα όμως ανέδειξε και μια δεύτερη διάσταση του προβλήματος: τις τεράστιες ελλείψεις προσωπικού στους δήμους.
Όπως υπογράμμισε, οι δήμοι χρειάζονται συγκεκριμένες ειδικότητες, όπως οδηγούς, χειριστές μηχανημάτων, οικοδόμους, υδραυλικούς, πλακάδες και τεχνίτες, προκειμένου να μπορούν να εκτελούν καθημερινές εργασίες και παρεμβάσεις. Αναφέρθηκε μάλιστα στη δική του εμπειρία, επισημαίνοντας ότι μέσω προηγούμενου προγράμματος κατάφερε να προσλάβει οδηγούς, χειριστές και τεχνικό προσωπικό, το οποίο αποδείχθηκε καθοριστικό για την εκτέλεση εργασιών ακόμη και στα σχολικά κτίρια του δήμου. Όπως χαρακτηριστικά επισήμανε, χωρίς αυτούς τους εργαζόμενους ο δήμος δεν θα μπορούσε να πραγματοποιήσει ούτε βασικές τεχνικές παρεμβάσεις.
«Πριν σχεδιαστούν τα προγράμματα, να ερωτώνται οι δήμοι»
Ο κ. Παπαναστασίου ζήτησε επίσης να υπάρχει συστηματικότερη διαβούλευση με την Αυτοδιοίκηση πριν από την έκδοση ή την τροποποίηση αντίστοιχων προγραμμάτων. Οι δήμοι, όπως σημείωσε, γνωρίζουν στην πράξη ποιες ειδικότητες λείπουν από τις υπηρεσίες τους και ποιες αλλαγές απαιτούνται ώστε ένα πρόγραμμα να είναι πραγματικά λειτουργικό. Για τον λόγο αυτό ζήτησε οι προκηρύξεις να σχεδιάζονται σε συνεργασία με τους ΟΤΑ και να μπορούν να προσαρμόζονται στις πραγματικές ανάγκες των δημοτικών υπηρεσιών.
Δανιηλίδης: Από κοινωνικό πρόγραμμα έγινε λύση στην υποστελέχωση
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική ήταν και η παρέμβαση του δημάρχου Νεάπολης-Συκεών Σίμου Δανιηλίδη, ο οποίος ανέδειξε την αντίφαση που έχει δημιουργηθεί γύρω από το πρόγραμμα. Όπως ανέφερε, οι δήμοι έφτασαν στο σημείο να αντιμετωπίζουν το πρόγραμμα 55+ όχι μόνο ως μέσο κοινωνικής στήριξης πολιτών που πλησιάζουν στη σύνταξη αλλά κυρίως ως έναν τρόπο για να αποκτήσουν προσωπικό και να μπορέσουν να λειτουργήσουν. Οι εργαζόμενοι του προγράμματος χρησιμοποιούνται πλέον, όπως σημείωσε, για να καλυφθούν προβλήματα καθημερινότητας, να ενισχυθεί η αυτεπιστασία και να μπορεί ο δήμος να οργανώνει τις υπηρεσίες του και να εκτελεί εργασίες που διαφορετικά θα ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθούν.
Ο κ. Δανιηλίδης συμφώνησε παράλληλα ότι πρέπει να προστατευθεί ο κοινωνικός χαρακτήρας του προγράμματος, ώστε όσοι εντάσσονται σε αυτό να είναι πράγματι άνθρωποι που χρειάζονται την απασχόληση για να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο χρόνο μέχρι τη σύνταξη.
Το δίλημμα που ανέδειξε η συζήτηση
Η συζήτηση στο ΔΣ της ΚΕΔΕ ανέδειξε ουσιαστικά ένα ευρύτερο πρόβλημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Το πρόγραμμα 55+ δημιουργήθηκε πρωτίστως ως εργαλείο ενεργητικής πολιτικής απασχόλησης με έντονο κοινωνικό χαρακτήρα. Ωστόσο, εξαιτίας της χρόνιας υποστελέχωσης των δημοτικών υπηρεσιών, έχει αποκτήσει στην πράξη και έναν δεύτερο ρόλο: αποτελεί για πολλούς δήμους έναν από τους ελάχιστους διαθέσιμους τρόπους για την άμεση ενίσχυση του προσωπικού τους. Από τις παρεμβάσεις των δημάρχων προκύπτει επομένως η ανάγκη για έναν επανασχεδιασμό του προγράμματος σε δύο κατευθύνσεις:
να διασφαλίζεται ότι οι ωφελούμενοι που εντάσσονται σε αυτό βρίσκονται πραγματικά κοντά στη συνταξιοδότηση και ταυτόχρονα να δίνεται στους δήμους μεγαλύτερη δυνατότητα να ζητούν τις ειδικότητες προσωπικού που έχουν πραγματικά ανάγκη.
Το αίτημα που διαμορφώνεται από την ΚΕΔΕ είναι σαφές: το πρόγραμμα 55+ πρέπει να συνεχιστεί και να ενισχυθεί, αλλά με ουσιαστικές διορθώσεις στα κριτήρια, στις ειδικότητες και στον τρόπο σχεδιασμού του, ώστε να υπηρετεί ταυτόχρονα τον κοινωνικό του σκοπό και τις πραγματικές ανάγκες λειτουργίας των δήμων.
Σημαντικό είναι το γεγονός ότι μετά την λήξη του προγράμματος πολλοί εργαζόμενοι επειδή ακριβώς δεν συμπληρώνουν ένσημα ή χρόνια για την συνταξιοδότηση προσφεύγουν στα δικαστήρια με την αιτιολογία ότι καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες και δικαιώνονται έστω και με ασφαλιστικά ,μέτρα. Τότε οι δήμοι είναι αναγκασμένοι να τους πληρώσουν από ίδιους πόρους καθώς η ΔΥΠΑ δεν καλύπτει δαπάνες μισθοδοσίας πέραν του χρόνου του προγράμματος.
