Έντονη κριτική στην κυβέρνηση για το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών που αφορά τη βαθμολογική εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων, την επιλογή προϊσταμένων και την αναδιοργάνωση της δημόσιας διοίκησης άσκησε ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ, Θεόφιλος Ξανθόπουλος, κατά τη συζήτηση στη Βουλή.
Ο κ. Ξανθόπουλος ξεκίνησε την τοποθέτησή του ασκώντας κριτική τόσο στη διαδικασία διαβούλευσης όσο και στη συνολική νομοθετική πρακτική της κυβέρνησης.
Κριτική για τη διαβούλευση μέσα στον Αύγουστο
Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ υπογράμμισε ότι το νομοσχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση μέσα στην καρδιά του Αυγούστου, σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως ανέφερε, σημαντικό μέρος των πολιτών βρίσκεται σε άδεια και αποσύρεται από τις καθημερινές δραστηριότητες.
Κατά τον ίδιο, η επιλογή αυτή δημιουργεί ερωτήματα τόσο ως προς τη δυνατότητα πραγματικής συμμετοχής των πολιτών όσο και ως προς την πρόθεση του Υπουργείου να ακούσει ουσιαστικά τις παρατηρήσεις που θα μπορούσαν να κατατεθούν.
Νέες αλλαγές λίγο μετά την ψήφιση του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις διατάξεις του νομοσχεδίου που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ο κ. Ξανθόπουλος υπενθύμισε ότι μόλις λίγους μήνες νωρίτερα η Βουλή είχε ψηφίσει ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο νομοσχέδιο για τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το οποίο είχε αποτελέσει αντικείμενο μακράς επεξεργασίας.
Όπως σημείωσε, το γεγονός ότι τόσο σύντομα έρχονται νέες τροποποιήσεις δημιουργεί ερωτήματα για την ποιότητα και τη συνοχή της νομοθέτησης.
Κατά τον ίδιο, όταν ένα μεγάλο νομοθέτημα τροποποιείται σχεδόν αμέσως μετά την ψήφισή του, αποδυναμώνεται η λογική της συνολικής και οργανωμένης νομοθετικής παρέμβασης.
Σύνδεση με τη συζήτηση για τη μονιμότητα στο Δημόσιο
Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ συνέδεσε επίσης τη χρονική συγκυρία του νομοσχεδίου με τη συζήτηση που έχει ανοίξει για τη συνταγματική αναθεώρηση και ειδικότερα για το καθεστώς μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων.
Όπως υποστήριξε, η κυβέρνηση κινείται σε μια συνολικότερη κατεύθυνση αλλαγών στη δημόσια διοίκηση, η οποία, κατά την άποψή του, εγείρει σοβαρά ζητήματα για το μοντέλο του Δημοσίου που επιδιώκει να διαμορφώσει.
«Δεν έχουν εφαρμοστεί βασικές μεταρρυθμίσεις»
Κεντρική αιχμή της παρέμβασής του ήταν ότι η κυβέρνηση προχωρά σε ένα νέο σύστημα επιλογής προϊσταμένων, ενώ δεν έχει ολοκληρώσει ή εφαρμόσει σειρά προηγούμενων μεταρρυθμίσεων που ήδη έχουν θεσπιστεί.
Ο κ. Ξανθόπουλος αναφέρθηκε ειδικότερα:
- στην αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων,
- στην αξιολόγηση των δομών,
- στη διοίκηση ολικής ποιότητας,
- στην πολυεπίπεδη διακυβέρνηση,
- στα Συμβούλια Ακεραιότητας,
- στα Συμβούλια Ανάπτυξης,
- στην επιλογή επιτελικών στελεχών,
- καθώς και στις διαδικασίες κρίσεων για θέσεις ευθύνης.
Κατά τον ίδιο, πολλά από αυτά τα εργαλεία είτε δεν έχουν εφαρμοστεί είτε βρίσκονται ακόμη ουσιαστικά στο αρχικό στάδιο.
«Ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί κρίσεις γενικών διευθυντών»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην καθυστέρηση των διαδικασιών επιλογής στελεχών.
Όπως ανέφερε, προηγούμενες προκηρύξεις για θέσεις γενικών διευθυντών εξακολουθούν να μην έχουν ολοκληρωθεί, ενώ το ίδιο το αρμόδιο Υπουργείο δεν έχει, όπως υποστήριξε, ολοκληρώσει κρίσιμες οργανωτικές διαδικασίες.
Κατά τον κ. Ξανθόπουλο, αυτή η πραγματικότητα καθιστά αντιφατική την προσπάθεια της κυβέρνησης να παρουσιάσει το νέο νομοσχέδιο ως αποφασιστικό βήμα εκσυγχρονισμού.
Κριτική για ανάθεση αρμοδιοτήτων σε ιδιώτες
Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρθηκε επίσης στη χρήση ιδιωτών για ζητήματα στρατηγικής διοίκησης και άλλες λειτουργίες της δημόσιας διοίκησης.
Κατά την τοποθέτησή του, σημαντικά αντικείμενα που κανονικά θα έπρεπε να αποτελούν μέρος του πυρήνα της κρατικής λειτουργίας έχουν ανατεθεί σε εξωτερικούς συνεργάτες.
Εξέφρασε έτσι τον προβληματισμό του για τη συνολική κατεύθυνση ενίσχυσης της συμμετοχής ιδιωτών σε κρίσιμες λειτουργίες του Δημοσίου.
Το νέο σύστημα επιλογής προϊσταμένων
Αναφερόμενος στον πυρήνα του νομοσχεδίου, ο κ. Ξανθόπουλος σημείωσε ότι η κυβέρνηση παρουσιάζει το νέο σύστημα επιλογής προϊσταμένων μέσα από έννοιες όπως «αναβάθμιση της δημόσιας διοίκησης», «μέγιστη απόδοση» και «ανάδειξη των ικανότερων».
Ωστόσο, κατά την άποψή του, οι γενικές αυτές διακηρύξεις δεν αρκούν για να καλύψουν τις ουσιαστικές αδυναμίες του νομοσχεδίου και την αποτυχία εφαρμογής των προηγούμενων συστημάτων.
Αναφορά στο παρελθόν και στον νόμο του 2014
Ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος έκανε ιστορική αναφορά σε προηγούμενες μεταρρυθμίσεις της δημόσιας διοίκησης.
Υπενθύμισε το σύστημα αξιολόγησης με ποσοστώσεις της περιόδου 2014 και τον νόμο που ψηφίστηκε τότε για ένα νέο, ιδιαίτερα σύνθετο σύστημα αξιολόγησης.
Όπως ανέφερε, εκείνο το σύστημα τελικά δεν εφαρμόστηκε, καθώς ακολούθησε η κυβερνητική αλλαγή του 2015.
Με αυτή την αναφορά επιχείρησε να υπογραμμίσει ότι η θέσπιση ενός νέου συστήματος από μόνη της δεν αποτελεί εγγύηση για την αποτελεσματική εφαρμογή του.
«Ποια δημόσια διοίκηση θέλει τελικά η κυβέρνηση;»
Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ υποστήριξε ότι η βασική συζήτηση δεν αφορά μόνο τις επιμέρους τεχνικές διατάξεις, αλλά κυρίως το μοντέλο δημόσιας διοίκησης που επιδιώκει να οικοδομήσει η κυβέρνηση.
Κατά την άποψή του, η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει μια συνεκτική στρατηγική, ενώ οι συνεχείς νομοθετικές παρεμβάσεις, οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή προηγούμενων νόμων και η προσφυγή σε ιδιώτες δημιουργούν μια αποσπασματική εικόνα.
Επιφύλαξη επί της αρχής από τον ΣΥΡΙΖΑ
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Ξανθόπουλος δήλωσε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εκφράζει επιφύλαξη επί της αρχής για το νομοσχέδιο.
Όπως ανέφερε, το κόμμα θα τοποθετηθεί αναλυτικότερα κατά τη συζήτηση των επιμέρους άρθρων, όπου θα εξεταστούν ειδικότερα οι αλλαγές στο σύστημα επιλογής προϊσταμένων, στη βαθμολογική εξέλιξη, στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης και στις ρυθμίσεις που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Η βασική αιχμή της τοποθέτησής του ήταν ότι η κυβέρνηση προχωρά σε μια ακόμη μεγάλη θεσμική αλλαγή χωρίς προηγουμένως να έχει εφαρμόσει με συνέπεια το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο και χωρίς, κατά την εκτίμησή του, να έχει παρουσιάσει ένα σαφές και συνεκτικό σχέδιο για τη δημόσια διοίκηση.
