Ιδιαίτερη αναφορά στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, την περιφερειακή ανάπτυξη, τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος και το σύστημα των δημοσίων συμβάσεων έκανε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης στην ομιλία του στη ΔΕΘ, παρουσιάζοντας ένα πλαίσιο αλλαγών που συνδέει την αποκέντρωση με μεγαλύτερη οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια των δήμων, αλλά και με αυστηρότερους ελέγχους στις δημόσιες δαπάνες.
Οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια των δήμων
Ο Νίκος Ανδρουλάκης δεσμεύθηκε για ουσιαστική αποκέντρωση και για ενίσχυση της αυτοτέλειας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Όπως ανέφερε, το ΠΑΣΟΚ προτείνει διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η δέσμευσή του ότι καμία νέα αρμοδιότητα δεν θα μεταφέρεται στην Αυτοδιοίκηση χωρίς να συνοδεύεται από τους αντίστοιχους οικονομικούς πόρους και το απαραίτητο προσωπικό. Πρόκειται για ένα από τα πάγια αιτήματα των δήμων, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια επισημαίνουν ότι καλούνται συχνά να αναλάβουν πρόσθετες ευθύνες χωρίς αντίστοιχη χρηματοδότηση και στελέχωση.
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι το ΠΑΣΟΚ προτίθεται να καταργήσει τον νέο εκλογικό νόμο για την Αυτοδιοίκηση, δηλώνοντας ότι «οι αυτοδιοικητικοί θα εκλέγονται από την πλειοψηφία».
Περιφερειακή ανάπτυξη και 12 σχέδια για τις Περιφέρειες
Μεγάλο μέρος της ομιλίας του αφορούσε την ανάγκη αντιστροφής της δημογραφικής και οικονομικής συρρίκνωσης της ελληνικής Περιφέρειας.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι η ελληνική Περιφέρεια «αργοπεθαίνει» και συνέδεσε άμεσα το δημογραφικό με την αναπτυξιακή πολιτική. Προανήγγειλε 12 διακριτά Σχέδια Ανάπτυξης για τις 12 Περιφέρειες, καθώς και φορολογικά και κοινωνικά κίνητρα για νέους και οικογένειες που θα επιλέγουν τη μόνιμη εγκατάσταση στην περιφέρεια.
Στο ίδιο πλαίσιο έκανε λόγο για ειδική στήριξη μικρών και απομακρυσμένων οικισμών, ακόμη και μέσα από απαλλαγές και κίνητρα για βασικές τοπικές επιχειρήσεις, όπως τα καφενεία και τα παντοπωλεία, ώστε να διατηρηθεί η κοινωνική και οικονομική ζωή στα χωριά.
Τόνισε επίσης ότι κάθε σημαντική κρατική απόφαση και κάθε νομοσχέδιο θα πρέπει να αξιολογείται και ως προς το αποτύπωμά του στην ελληνική Περιφέρεια, στους νέους, στην οικογένεια και στο δημογραφικό.
Υποδομές, μεταφορές και ψηφιακή διασύνδεση
Σύμφωνα με τον Νίκο Ανδρουλάκη, δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική ανάπτυξη της Περιφέρειας χωρίς σύγχρονες υποδομές.
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις μεταφορές, στον σιδηρόδρομο, στα λιμάνια, στα logistics και στις ψηφιακές υποδομές, σημειώνοντας ότι: «Η ανάπτυξη της Περιφέρειας δεν νοείται χωρίς μεταφορές και ψηφιακή διασύνδεση».
Παράλληλα παρουσίασε την ανάγκη ενός ολοκληρωμένου Εθνικού Σχεδίου Υποδομών, ώστε να συνδεθούν οι παραγωγικές περιοχές με τα μεγάλα αστικά κέντρα, τα λιμάνια και τις αγορές.
Ενεργειακές κοινότητες των δήμων
Στον τομέα της ενέργειας, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έκανε ειδική αναφορά στην Αυτοδιοίκηση, ανακοινώνοντας ότι θα δοθεί προτεραιότητα στις ενεργειακές κοινότητες των Δήμων, μαζί με τις ενεργειακές κοινότητες αγροτών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Μάλιστα, ανέφερε ότι για αυτές τις πρωτοβουλίες θα πρέπει να υπάρχει εξασφαλισμένος ηλεκτρικός χώρος σύνδεσης, ώστε να μπορούν να υλοποιηθούν στην πράξη και να μην παραμένουν εγκλωβισμένες λόγω περιορισμών στα δίκτυα.
«Τέλος στο πάρτι των απευθείας αναθέσεων»
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Νίκος Ανδρουλάκης στο θέμα των απευθείας αναθέσεων.
Δήλωσε ότι το ΠΑΣΟΚ προτίθεται να θεσπίσει συγκεκριμένο πλαφόν στις απευθείας αναθέσεις ως ποσοστό των συνολικών πιστώσεων, με εξαίρεση τους μικρούς δήμους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε στην ομιλία του, από το 2020 έως τα μέσα του 2026 περίπου 20 δισ. ευρώ πέρασαν μέσω απευθείας αναθέσεων και διαδικασιών διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης.
Η θέση του ήταν ότι ο περιορισμός αυτών των διαδικασιών μπορεί να δημιουργήσει σημαντικό περιθώριο εξοικονόμησης δημόσιων πόρων.
Νέο πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων
Από τις σημαντικότερες εξαγγελίες της ομιλίας ήταν η πρόταση για νέο πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης ανακοίνωσε ότι για τις συμβάσεις μεγάλης οικονομικής αξίας θα προβλέπεται προληπτικός έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο πριν ακόμη προχωρήσει ο διαγωνισμός.
Ο έλεγχος, σύμφωνα με όσα είπε, δεν θα περιορίζεται μόνο στη νομιμότητα της διαδικασίας αλλά θα εξετάζει και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση.
Στόχος είναι να εντοπίζονται πριν από την ανάθεση:
- φωτογραφικοί όροι σε διαγωνισμούς,
- υπερκοστολογήσεις,
- τεχνητές κατατμήσεις συμβάσεων,
- περιπτώσεις απουσίας πραγματικού ανταγωνισμού.
Όπως χαρακτηριστικά υποστήριξε, στόχος είναι να προστατεύεται «το δημόσιο χρήμα πριν γίνει η ζημιά».
Αναφορά στα «σπιτάκια ανακύκλωσης»
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα προβληματικής διαχείρισης δημόσιων πόρων ανέφερε τα λεγόμενα «σπιτάκια ανακύκλωσης», υποστηρίζοντας ότι υπήρξαν περιπτώσεις κόστους περίπου 300.000 ευρώ ανά μονάδα, τις οποίες παρουσίασε ως παράδειγμα υπερκοστολόγησης.
Η αναφορά αυτή συνδέθηκε άμεσα με την πρόταση για προληπτικούς οικονομικούς και διαχειριστικούς ελέγχους στις μεγάλες δημόσιες συμβάσεις.
Ενίσχυση της ΔΙΑΥΓΕΙΑΣ και της λογοδοσίας
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ανακοίνωσε ενίσχυση και θωράκιση της ΔΙΑΥΓΕΙΑΣ, ενώ συνέδεσε τη μεταρρύθμιση των δημοσίων συμβάσεων με μια συνολικότερη αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του κράτους.
Έκανε λόγο για ένα κράτος που θα βασίζεται στην αξιοκρατία, στη διαφάνεια και στη λογοδοσία, με ισχυρότερο ΑΣΕΠ και μεγαλύτερο ρόλο για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, ώστε το κράτος και οι δημόσιες υπηρεσίες να διαθέτουν επαγγελματικά και καλά εκπαιδευμένα στελέχη.
Πολιτική Συνοχής και ευρωπαϊκοί πόροι προς τις Περιφέρειες
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής Πολιτικής Συνοχής.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης δήλωσε ότι το ΠΑΣΟΚ αντιτίθεται σε πολιτικές που περιορίζουν τη χρηματοδότηση της Συνοχής και, όπως υποστήριξε, μετατρέπουν τις Περιφέρειες σε «επαίτες των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων».
Τόνισε επίσης ότι στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις η Ελλάδα πρέπει να προβάλλει περισσότερο τις ιδιαιτερότητές της, όπως τη νησιωτικότητα και την ορεινότητα, που αυξάνουν σημαντικά το κόστος των δημόσιων υποδομών σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Συνολικά, το αυτοδιοικητικό σκέλος της ομιλίας Ανδρουλάκη στη ΔΕΘ στηρίχθηκε σε τέσσερις βασικούς άξονες: περισσότερη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια για τους ΟΤΑ, ισχυρότερη περιφερειακή ανάπτυξη, περιορισμό των απευθείας αναθέσεων και αυστηρότερο προληπτικό έλεγχο των δημοσίων συμβάσεων. Παράλληλα, συνέδεσε την Αυτοδιοίκηση με κρίσιμες πολιτικές για την ενέργεια, το δημογραφικό, τις υποδομές και την ευρωπαϊκή Πολιτική Συνοχής.
