Από αύριο, Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου, έως και τις 22 Σεπτεμβρίου 2026, πόλεις σε ολόκληρη την Ευρώπη συμμετέχουν στην Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας (EUROPEANMOBILITYWEEK), τη μεγάλη ευρωπαϊκή εκστρατεία που επιδιώκει να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τις καθημερινές μετακινήσεις και τον δημόσιο χώρο.
Για το 2026 έχουν δηλώσει συμμετοχή 1.643 πόλεις και δήμοι από 40 χώρες, με δράσεις που προωθούν το περπάτημα, το ποδήλατο, τις δημόσιες συγκοινωνίες, την ηλεκτροκίνηση, την οδική ασφάλεια, την προσβασιμότητα και τη μείωση της εξάρτησης από το ΙΧ.
Η λογική της διοργάνωσης, ωστόσο, δεν περιορίζεται σε μία εβδομάδα εκδηλώσεων. Οι Δήμοι ενθαρρύνονται να αξιοποιήσουν την καμπάνια για να δοκιμάσουν νέες λύσεις, να ευαισθητοποιήσουν τους πολίτες και, κυρίως, να προχωρήσουν σε μόνιμες παρεμβάσεις βιώσιμης αστικής κινητικότητας.
«Mobility for Everyone» με έμφαση στη διαγενεακή δικαιοσύνη
Το σύνθημα παραμένει και φέτος «Mobility for Everyone – Κινητικότητα για όλους», με την καμπάνια του 2026 να εστιάζει ειδικότερα στη διαγενεακή δικαιοσύνη – Intergenerational Fairness.
Η βασική ιδέα είναι ότι ένα σύστημα μετακινήσεων πρέπει να λειτουργεί για όλους, ανεξάρτητα από ηλικία, εισόδημα, τόπο κατοικίας, φύλο ή δυνατότητες μετακίνησης.
Παιδιά, νέοι, εργαζόμενοι, γονείς, ηλικιωμένοι και άτομα με αναπηρία δεν χρησιμοποιούν με τον ίδιο τρόπο την πόλη ούτε αντιμετωπίζουν τις ίδιες δυσκολίες. Η φετινή καμπάνια καλεί επομένως τις τοπικές αρχές να σχεδιάσουν δρόμους, πεζοδρόμια, συγκοινωνίες και δημόσιους χώρους που ανταποκρίνονται στις ανάγκες τόσο των σημερινών όσο και των μελλοντικών γενεών.
Αυτό αποτυπώνεται και στις δράσεις των πόλεων: συναντήσεις νέων με ηλικιωμένους, βιωματικές διαδρομές για την κατανόηση των εμποδίων που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία, εκπαίδευση παιδιών στην οδική ασφάλεια, ποδηλατικές δράσεις, περίπατοι και προσωρινή απόδοση δρόμων στους πεζούς.
Οι 20 ελληνικές συμμετοχές
Στην Ελλάδα έχουν εγγραφεί 20 πόλεις και Δήμοι: Αλεξανδρούπολη, Άλιμος, Χανιά, Γρεβενά, Ηράκλειο, Κοζάνη, Λαμία, Παλαιό Φάληρο, Πτολεμαΐδα, Θεσσαλονίκη, Τρίκαλα, Τρίπολη, Ξάνθη, Αθήνα, Δυτική Σάμος, Πολύγυρος, Κομοτηνή, Νιγρίτα, Ρέθυμνο και Ρόδος.
Κάθε μία έχει καταχωρίσει το δικό της πρόγραμμα στην επίσημη ευρωπαϊκή πλατφόρμα, με αρκετές να συνδυάζουν τις εκδηλώσεις με μόνιμα μέτρα και με την Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο.
Ειδικά φέτος σε προεκλογική περίοδο και επειδή γίνεται πολύς λόγος για την κοστολόγηση πολιτικών και τον δημοσιονομικό χώρο η Βιώσιμη Κινητικότητα αποκτά και άμεσο οικονομικό ενδιαφέρον. Τα ελληνικά νοικοκυριά πληρώνουν συνολικά περίπου 3,8 έως 4,2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίωςαποκλειστικά για τη βενζίνη των ιδιωτικής χρήσης (ΙΧ) αυτοκινήτων τους. Αν συνυπολογιστεί και το πετρέλαιο κίνησης (diesel) για τα ιδιωτικά οχήματα, το συνολικό ποσό που δαπανούν οι ιδιώτες οδηγοί για καύσιμα μετακίνησης ξεπερνά τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Αν οι πόλεις κατορθώσουν να εκτρέψουν το 30% στις εναλλακτικές μετακινήσεις αυτό σημαίνει εξοικονόμηση 1,5 δις. Παράλληλα τα καύσιμα δημιουργούν έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών που είναι και το σημαντικότερο πρόβλημα της Ελλάδας ύψους 6,5 δις ετησίως. Η εκτροπή θα σήμαινε 1,95 δις μείωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών.
Τί κάνουν λοιπόν οι Ελληνικές πόλεις για την ενίσχυση της Βιώσιμης Κινητικότητας και την ενεργή συμμετοχή των πολιτών που μετακινούνται με ΙΧ;
Αλεξανδρούπολη
Η Αλεξανδρούπολη αναπτύσσει ένα πρόγραμμα γύρω από την ασφαλή και συμπεριληπτική μετακίνηση, με δράσεις οδικής ασφάλειας, επικοινωνίας και προσβασιμότητας στις δημόσιες μεταφορές, διαγενεακές δραστηριότητες και πρωτοβουλίες που ενθαρρύνουν τους πολίτες να αφήσουν το αυτοκίνητο. Στο πρόγραμμα εντάσσεται και η επαναχρησιμοποίηση παλιών ποδηλάτων, ενώ έχουν δηλωθεί μόνιμα μέτρα και Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο.
Άλιμος
Ο Άλιμος συνδέει φέτος την κινητικότητα με τον τουρισμό, την παραλιακή ζώνη, την ηλεκτροκίνηση και την προσβασιμότητα. Με το «Arrive Green», ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα ενθαρρύνουν τους επισκέπτες να γνωρίσουν την πόλη με δημόσια συγκοινωνία, περπάτημα και ποδήλατο.
Ένα ηλεκτρικό δημοτικό λεωφορείο μετατρέπεται σε κινητό χώρο συζήτησης για την πόλη, ενώ στη Νέα Μαρίνα εξετάζεται πώς μπορεί να συνδεθεί καλύτερα το παραλιακό μέτωπο με τις γειτονιές. Παιδιά και ηλικιωμένοι συναντιούνται στη δράση «Through the Eyes of Another Generation», πραγματοποιείται παρουσίαση ηλεκτρικών οχημάτων και, σε ξεχωριστή δράση, πολίτες διανύουν την πόλη μαζί με άτομα με αναπηρία για να καταγράψουν πραγματικά εμπόδια προσβασιμότητας. Η εβδομάδα ολοκληρώνεται με δημόσιο χώρο αφιερωμένο σε περπάτημα, ποδήλατο, παιχνίδι και συμμετοχή.
Χανιά
Τα Χανιά έχουν οργανώσει ένα πολυθεματικό πρόγραμμα με περπάτημα, ποδήλατο, οδική ασφάλεια και διαγενεακές δράσεις. Η παραδοσιακή «Στράτα» συνδέεται με τη βιώσιμη μετακίνηση, παλιά ποδήλατα αποκτούν νέα ζωή, ενώ παππούδες και γιαγιάδες καλούνται να μοιραστούν ιστορίες γύρω από το ποδήλατο.
Περιλαμβάνονται επίσης roadshows οδικής ασφάλειας, δράσεις όπου τα παιδιά καταθέτουν τη δική τους άποψη για την πόλη, εκπαιδευτική ποδηλατική δραστηριότητα και πρωτοβουλίες ώστε προτάσεις μαθητών να μετατραπούν σε πραγματικές παρεμβάσεις. Ο Δήμος έχει δηλώσει και μόνιμα μέτρα, καθώς και Car-Free Day.
Γρεβενά
Στα Γρεβενά τα παιδιά καλούνται να σχεδιάσουν «την πόλη στην οποία θέλουμε να ζούμε», δημιουργώντας το δικό τους όραμα για ασφαλέστερους και πιο πράσινους δρόμους. Παράλληλα οργανώνονται κοινές δραστηριότητες κίνησης και παιχνιδιού για διαφορετικές ηλικίες, υπαίθριες διαγενεακές δράσεις και περίπατοι στη φύση.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη παρεμβάσεις σε σχολεία, αθλητικές δραστηριότητες όπως το «One Racket, All Generations», καθώς και εκδήλωση που συνδέει την κίνηση με την πυγμαχία. Προβλέπονται μόνιμες παρεμβάσεις για πεζούς, ποδήλατο και δημόσιες συγκοινωνίες και Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο.
Ηράκλειο
Το Ηράκλειο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συνάντηση των γενεών και στην οδική ασφάλεια. Με τον διαγενεακό περίπατο «Heraklion for All Ages», πολίτες διαφορετικών ηλικιών γνωρίζουν την πόλη πεζή, ενώ παιδιά δημοτικών σχολείων συμμετέχουν σε παιχνίδια κυκλοφοριακής αγωγής.
Με το «Heraklion Mobility Stories» δημιουργούνται βίντεο για τη βιώσιμη κινητικότητα, ενώ η δράση «Heraklion GO!» φέρνει μαθητές σε επαφή με λύσεις έξυπνης και βιώσιμης μετακίνησης. Προβλέπεται επίσης Roadshow για την οδική ασφάλεια και την αστική κινητικότητα.
Κοζάνη
Η Κοζάνη παρουσιάζει ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο πρόγραμμα βιωματικών δράσεων γύρω από το περπάτημα, το ποδήλατο, την προσβασιμότητα και την ενεργή συμμετοχή των πολιτών. Παιδιά, νέοι και μεγαλύτεροι καλούνται να γνωρίσουν διαφορετικά την πόλη, μέσα από παιχνίδια, διαδρομές, εκπαιδευτικές δραστηριότητες και παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο.
Στην καταχώριση περιλαμβάνονται παράλληλα μόνιμα μέτρα για πεζούς, ποδήλατο, δημόσιες συγκοινωνίες και καλύτερη διαχείριση της αστικής κινητικότητας, καθώς και Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο.
Λαμία
Η Λαμία συνδέει τη φετινή θεματική με τον αθλητισμό, τη φύση και τη συνύπαρξη των γενεών. Στις εγκαταστάσεις του Χαλκιοπούλειου οργανώνεται Open Sports Day, όπου παιδιά, ενήλικες και μεγαλύτεροι πολίτες μπορούν να δοκιμάσουν διαφορετικές μορφές άθλησης.
Παράλληλα έχει καταχωριστεί πεζοπορική δράση στο Πάρκο Παύλιανης, που προβάλλει το περπάτημα ως απλό, προσιτό και βιώσιμο τρόπο μετακίνησης και αναψυχής. Η Λαμία είναι μάλιστα από τις ελληνικές πόλεις με σταθερή παρουσία στον θεσμό, με 14 συμμετοχές.
Παλαιό Φάληρο
Το Παλαιό Φάληρο οργανώνει τη δράση «Mobility for Everyone», με στόχο την ευαισθητοποίηση γύρω από τη βιώσιμη, ασφαλή και προσβάσιμη μετακίνηση και τη συμμετοχή διαφορετικών ηλικιακών ομάδων.
Παράλληλα, η καταχώριση του Δήμου περιλαμβάνει μεγάλο εύρος μόνιμων μέτρων για πεζούς, ποδηλάτες, δημόσιες συγκοινωνίες, ήπια κυκλοφορία, καθολική προσβασιμότητα, νέες υπηρεσίες κινητικότητας και διαχείριση των μετακινήσεων. Έχει δηλωθεί και Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο.
Πτολεμαΐδα
Η Πτολεμαΐδα έχει καταχωρίσει σειρά εκπαιδευτικών και συμμετοχικών δράσεων με επίκεντρο την ασφαλή μετακίνηση, το περπάτημα, το ποδήλατο και τη συμμετοχή παιδιών και πολιτών.
Το πρόγραμμα συνοδεύεται από εκτεταμένη δέσμη μόνιμων μέτρων βιώσιμης κινητικότητας, ενώ προβλέπεται και Car-Free Day, ώστε τμήμα του δημόσιου χώρου να δοθεί στους πεζούς και στους ποδηλάτες.
Θεσσαλονίκη
Στη Θεσσαλονίκη η διαγενεακή διάσταση βρίσκεται στο επίκεντρο. Με το CORESpaces Questionnaire οι πολίτες καλούνται να συμβάλουν στον σχεδιασμό του δημόσιου χώρου και στη διαχείριση των καθημερινών μετακινήσεων.
Παράλληλα υλοποιούνται οι δράσεις «Learning to Move Together – Mobility Mentors» και «Let’s Go Together – Take Another Generation with You», ενώ η πρωτοβουλία «Three Generations Design the Future of Mobility in Thessaloniki» φέρνει στο ίδιο τραπέζι μαθητές, φοιτητές, εργαζομένους και πολίτες άνω των 66 ετών για να σχεδιάσουν από κοινού το μέλλον των μετακινήσεων.
Τρίκαλα
Στα Τρίκαλα, το e-Trikala οργανώνει στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου CAMBER εργαστήριο συν-δημιουργίας για την οδική ασφάλεια και τη βιώσιμη κινητικότητα.
Πολίτες, φορείς και εταίροι θα εξετάσουν την ποιότητα του δημόσιου χώρου και θα αναζητήσουν λύσεις για ασφαλέστερες μετακινήσεις. Η δράση περιλαμβάνει ποδηλατική εξερεύνηση της πόλης, ερωτηματολόγιο συμμετοχής και παρουσίαση εργαλείων δεδομένων για την αστική κινητικότητα.
Τρίπολη
Η Τρίπολη έχει καταχωρίσει ένα από τα πιο πολυσχιδή προγράμματα. Περιλαμβάνει κυκλοφοριακή αγωγή για οδηγούς, ποδηλάτες, πεζούς, ηλικιωμένους και μαθητές, Φεστιβάλ Νεολαίας, δράσεις για τη χρήση κράνους και ασφαλείς μετακινήσεις με τα μέσα μαζικής μεταφοράς.
Παράλληλα οργανώνονται περίπατοι στη φύση, μετακινήσεις με κατοικίδια, δράσεις πρώτων βοηθειών, δραστηριότητες για παιδιά, αθλητισμός με τη συμμετοχή ατόμων με αναπηρία και πολιτιστικές διαδρομές. Η Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο αποτελεί επίσης μέρος του προγράμματος.
Ξάνθη
Η Ξάνθη οργανώνει δράσεις με ξεκάθαρα συμπεριληπτικό χαρακτήρα: παιχνίδια με μαθητές με αναπηρία, περίπατο με ηλικιωμένους, ενημερωτικό περίπτερο και ποδηλατικές δραστηριότητες.
Παράλληλα έχει δηλωθεί Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο, ενισχύοντας το μήνυμα ότι ο δημόσιος χώρος πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιείται με ασφάλεια από όλους.
Αθήνα
Ο Δήμος Αθηναίων συμμετέχει με δράση γύρω από το ποδήλατο στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης, προβάλλοντας τη χρήση του ως καθημερινό μέσο μετακίνησης.
Παράλληλα έχει καταχωριστεί η δράση «Athens triangle, tactile map» στον σταθμό του Μετρό στο Σύνταγμα, που συνδέει τη βιώσιμη κινητικότητα με την προσβασιμότητα και την απτική πληροφόρηση.
Δυτική Σάμος
Στη Δυτική Σάμο διοργανώνεται κυνήγι θησαυρού στο Καρλόβασι, όπου οι συμμετέχοντες μετακινούνται μέσα στην πόλη, αναζητούν στοιχεία και γνωρίζουν διαφορετικά τον αστικό χώρο.
Ακολουθεί περίπατος στη φύση, ενώ στην Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο κλείνει δρόμος στο Καρλόβασι και αποδίδεται σε αθλητικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες, με το μήνυμα «κλείνουμε τους δρόμους στα αυτοκίνητα – ανοίγουμε τον δρόμο στον αθλητισμό».
Πολύγυρος
Ο Πολύγυρος συμμετέχει με την πρωτοβουλία «Περπατώ για τον Δήμο μου», προσκαλώντας τους πολίτες να εγκαταστήσουν εφαρμογή στα κινητά τους και να συμμετέχουν ως ομάδα συγκεντρώνοντας βήματα.
Στην Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο κεντρικός δρόμος του Πολυγύρου κλείνει στην κυκλοφορία και οι πολίτες καλούνται να μετακινηθούν με τα πόδια ή με ποδήλατο.
Κομοτηνή
Η Κομοτηνή αναπτύσσει ένα μεγάλο πρόγραμμα με επίκεντρο την οδική ασφάλεια, την εκπαίδευση, το ποδήλατο, το περπάτημα, τη συμπερίληψη και τη διαγενεακή κινητικότητα.
Οι δράσεις απευθύνονται σε διαφορετικές ηλικιακές και κοινωνικές ομάδες και συνδυάζονται με συμμετοχή σχολείων και φορέων. Στην επίσημη καταχώριση περιλαμβάνονται επίσης μόνιμα μέτρα βιώσιμης κινητικότητας και Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο.
Νιγρίτα
Η Νιγρίτα επικεντρώνεται στην Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο. Ο σχεδιασμός προβλέπει κλείσιμο κεντρικών δρόμων στην κυκλοφορία των οχημάτων και ενθάρρυνση των κατοίκων να μετακινηθούν αποκλειστικά πεζή ή με ποδήλατο.
Παράλληλα εξετάζεται η εγκατάσταση νέων, μόνιμων θέσεων στάθμευσης ποδηλάτων, ώστε η συμβολική δράση να αφήσει και πιο μόνιμο αποτύπωμα.
Ρέθυμνο
Το Ρέθυμνο παρουσιάζει ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο πρόγραμμα, με πληθώρα δράσεων σε όλη τη διάρκεια της εβδομάδας γύρω από την οδική ασφάλεια, το περπάτημα, την ποδηλασία, τη μικροκινητικότητα, την προσβασιμότητα και την επαναδιεκδίκηση του δημόσιου χώρου.
Οι δράσεις απευθύνονται σε παιδιά, νέους και ενήλικες και συνδυάζονται με μόνιμες παρεμβάσεις βιώσιμης κινητικότητας και Car-Free Day.
Ρόδος
Η Ρόδος συμμετέχει για πρώτη φορά στη φετινή καταχώριση με δράση που απευθύνεται κυρίως σε μαθητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Τα παιδιά θα επισκεφθούν το Πάρκο Κυκλοφοριακής Αγωγής και Κινητικότητας, όπου θα συμμετέχουν σε εργαστήρια, κυνήγι θησαυρού, ζωγραφική και προσομοιώσεις διαφορετικών σεναρίων ασφαλούς μετακίνησης.
Από τις συμβολικές δράσεις στις μόνιμες αλλαγές
Από τα προγράμματα των ελληνικών πόλεων προκύπτει ότι η φετινή Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας επιχειρεί να μετακινηθεί ένα βήμα πέρα από τις παραδοσιακές ποδηλατοδρομίες και τις συμβολικές πεζοδρομήσεις.
Προσβασιμότητα, διαγενεακή δικαιοσύνη, οδική ασφάλεια, δημόσιες συγκοινωνίες, ηλεκτροκίνηση, συμμετοχικός σχεδιασμός και αλλαγή της χρήσης του δημόσιου χώρου εμφανίζονται πλέον σταθερά στα προγράμματα των Δήμων.
Το πραγματικό στοίχημα, όμως, αρχίζει μετά τις 22 Σεπτεμβρίου: πόσες από τις ιδέες που θα δοκιμαστούν αυτή την εβδομάδα θα μετατραπούν σε μόνιμα ασφαλέστερα πεζοδρόμια, καλύτερες ποδηλατικές υποδομές, προσβάσιμες διαδρομές, αποτελεσματικότερες δημόσιες συγκοινωνίες και σε πόλεις όπου η μετακίνηση χωρίς αυτοκίνητο αποτελεί πραγματική επιλογή και όχι απλώς το θέμα μιας επταήμερης καμπάνιας.
