Νέα διαδικασία τίθεται σε εφαρμογή για το Δημόσιο, τους Δήμους, τις Περιφέρειες και τα ΝΠΔΔ, με τη λειτουργία του κεντρικού Μητρώου Ανακληθεισών Διοικητικών Πράξεων. Στο Μητρώο καταχωρίζονται πράξεις που ανακλήθηκαν επειδή διαπιστώθηκε ότι ο ενδιαφερόμενος είχε υποβάλει ανακριβή υπεύθυνη δήλωση αντί δικαιολογητικών.
Με εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, με ημερομηνία 6 Οκτωβρίου 2026 και αριθμό πρωτοκόλλου 16856, παρέχονται αναλυτικές οδηγίες για τη λειτουργία του νέου κεντρικού Μητρώου και τις ενέργειες στις οποίες πρέπει να προχωρήσουν οι αρμόδιες υπηρεσίες.
Γιατί δημιουργήθηκε το νέο Μητρώο
Η νέα διαδικασία συνδέεται με τη δυνατότητα αντικατάστασης δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση, που θεσπίστηκε με τον ν. 5293/2026.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, η δημόσια διοίκηση υποχρεούται να δέχεται υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 σε αντικατάσταση των αναγκαίων δικαιολογητικών για την ικανοποίηση αιτήματος φυσικού ή νομικού προσώπου.
Παράλληλα όμως δημιουργείται ένας μηχανισμός ελέγχου για τις περιπτώσεις στις οποίες διαπιστώνεται ότι η υπεύθυνη δήλωση ήταν ανακριβής. Με την ΚΥΑ 26994 ΕΞ 2026/20-7-2026 τέθηκε σε λειτουργία το κεντρικό Μητρώο καταχώρισης ανακληθεισών διοικητικών πράξεων.
Τι καταχωρίζεται στο Μητρώο
Σκοπός του συστήματος είναι η καταχώριση στοιχείων διοικητικών πράξεων που ανακλήθηκαν επειδή ο ενδιαφερόμενος είχε υποβάλει διαπιστωμένα ανακριβή υπεύθυνη δήλωση, προκειμένου να αντικαταστήσει απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Το Μητρώο λειτουργεί όμως και ως μηχανισμός ελέγχου για τις επόμενες αιτήσεις.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες μπορούν να αναζητούν εάν υπάρχει ήδη καταχωρισμένη ανακληθείσα διοικητική πράξη για τον συγκεκριμένο ενδιαφερόμενο, ώστε, εφόσον εντοπιστεί σχετική καταχώριση, να μην ικανοποιηθεί νέο αντίστοιχο αίτημά του.
Υπόχρεοι και οι Δήμοι και οι Περιφέρειες
Η εγκύκλιος έχει άμεση εφαρμογή στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Υπόχρεοι για την καταχώριση αλλά και την αναζήτηση στο Μητρώο είναι:
- το Δημόσιο,
- οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
- τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου.
Επομένως, στη νέα διαδικασία εντάσσονται τόσο οι Δήμοι όσο και οι Περιφέρειες.
Ποιοι υπάλληλοι θα έχουν πρόσβαση
Προβλέπονται διαφορετικά επίπεδα πρόσβασης στο Μητρώο.
Οι εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι που είναι αρμόδιοι για την ανάκληση διοικητικής πράξης διαθέτουν πλήρη δικαιώματα προβολής, καταχώρισης και επεξεργασίας, καθώς και δυνατότητα τροποποίησης ή διαγραφής εγγραφών λόγω σφάλματος. Η εγκύκλιος συστήνει ο συγκεκριμένος ρόλος να αποδίδεται στους Προϊσταμένους των οργανικών μονάδων που είναι αρμόδιες για την ανάκληση της διοικητικής πράξης.
Διαφορετικός ρόλος προβλέπεται για τους υπαλλήλους που πραγματοποιούν μόνο αναζητήσεις στο Μητρώο, οι οποίοι έχουν δικαιώματα προβολής.
Ποια στοιχεία καταχωρίζονται
Για τα φυσικά πρόσωπα η αναζήτηση μπορεί να πραγματοποιηθεί με αναγνωριστικά στοιχεία όπως ο Προσωπικός Αριθμός, ο ΑΦΜ, ο ΑΜΚΑ ή ο αριθμός δελτίου ταυτότητας.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη χρήση του Προσωπικού Αριθμού. Η εγκύκλιος επισημαίνει ότι, όταν χρησιμοποιείται για την αναζήτηση, δεν επιτρέπεται να τηρείται σε φυσικό ή ηλεκτρονικό μέσο από την υπηρεσία. Οι φορείς οφείλουν να λάβουν τα κατάλληλα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα ώστε να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την αναζήτηση και την επαλήθευση των στοιχείων.
Για τα νομικά πρόσωπα καταχωρίζονται, μεταξύ άλλων, ο ΑΦΜ και η επωνυμία του νομικού προσώπου καθώς και ο ΑΦΜ του νόμιμου εκπροσώπου.
Στο Μητρώο καταχωρίζονται επίσης στοιχεία της ανακληθείσας διοικητικής πράξης, όπως ο ΑΔΑ –εφόσον υπάρχει– ή ο αριθμός πρωτοκόλλου, το θέμα, η ημερομηνία και ο φορέας έκδοσης, καθώς και η αρμόδια οργανική μονάδα.
Αντίστοιχα καταχωρίζονται τα στοιχεία της πράξης με την οποία έγινε η ανάκληση, καθώς και ένδειξη για το εάν από την αρχική πράξη προκλήθηκε δαπάνη σε βάρος του Δημοσίου. Προβλέπεται επίσης η καταχώριση στοιχείων πράξης επιβολής διοικητικού προστίμου ή καταλογισμού δαπάνης, όπου υπάρχει.
Έλεγχος πριν από την έκδοση νέας διοικητικής πράξης
Ιδιαίτερη σημασία για τις υπηρεσίες των Δήμων έχει η διαδικασία αναζήτησης.
Όταν ένα αίτημα συνοδεύεται από υπεύθυνη δήλωση που αντικαθιστά δικαιολογητικά, ο εξουσιοδοτημένος υπάλληλος, πριν από την έκδοση της διοικητικής πράξης, αναζητά στο Μητρώο εάν υπάρχει καταχωρισμένη ανακληθείσα πράξη που αφορά τον συγκεκριμένο ενδιαφερόμενο.
Για φυσικό πρόσωπο η αναζήτηση μπορεί να γίνει με Προσωπικό Αριθμό, ΑΦΜ, ΑΜΚΑ ή αριθμό ταυτότητας, ενώ για νομικό πρόσωπο με τον ΑΦΜ του.
Για να εμφανιστεί το αποτέλεσμα, ο υπάλληλος πρέπει επιπλέον να καταχωρίσει τον αριθμό πρωτοκόλλου του αιτήματος και τον τίτλο της διοικητικής διαδικασίας για την οποία πραγματοποιείται ο έλεγχος.
Ενημερώνεται αυτόματα ο ενδιαφερόμενος
Μετά την ολοκλήρωση της καταχώρισης, ο ενδιαφερόμενος ενημερώνεται στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που έχει δηλώσει στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ.).
Για τα νομικά πρόσωπα χρησιμοποιούνται τα στοιχεία επικοινωνίας που έχουν δηλωθεί στην ΑΑΔΕ ή στο ΓΕΜΗ.
Παράλληλα προβλέπεται προσωποποιημένη πρόσβαση του ενδιαφερόμενου στο ιστορικό των εγγραφών που τον αφορούν.
Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι Δήμοι
Η εγκύκλιος ζητά από τις Διευθύνσεις Πληροφορικής των αρμόδιων φορέων να μεριμνήσουν για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των υπαλλήλων στο Μητρώο, ενώ οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις καλούνται να κοινοποιήσουν άμεσα την εγκύκλιο στους ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού.
Για την πρόσβαση στην εφαρμογή, οι αρμόδιοι υπάλληλοι πρέπει να διαθέτουν Κωδικούς Δημόσιας Διοίκησης, να έχουν δηλώσει ατομική υπηρεσιακή διεύθυνση email και να χρησιμοποιούν δεύτερο παράγοντα αυθεντικοποίησης μέσω κωδικού μιας χρήσης (OTP).
Παράλληλα, οι Διευθύνσεις Ανθρώπινου Δυναμικού πρέπει να ορίσουν τους Διαχειριστές Χρηστών του συστήματος, οι οποίοι στη συνέχεια θα εκχωρήσουν στους αρμόδιους υπαλλήλους έναν από τους δύο βασικούς ρόλους:
«Καταχωριστής», με πλήρη δικαιώματα προβολής, καταχώρισης, επεξεργασίας, τροποποίησης ή διαγραφής εγγραφών λόγω σφάλματος, ή «Υπάλληλος Αναζήτησης», με δικαιώματα αναζήτησης και προβολής.
Μια νέα υποχρέωση στην καθημερινή λειτουργία των υπηρεσιών
Η ενεργοποίηση του Μητρώου αποκτά ιδιαίτερη πρακτική σημασία για τις υπηρεσίες των ΟΤΑ, καθώς συνδέει την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών –μέσω της αντικατάστασης δικαιολογητικών με υπεύθυνες δηλώσεις– με έναν κεντρικό μηχανισμό ελέγχου της ακρίβειας των δηλώσεων.
Για τους Δήμους και τις Περιφέρειες αυτό σημαίνει ότι απαιτείται πλέον η κατάλληλη οργάνωση των δικαιωμάτων πρόσβασης, ο ορισμός των αρμόδιων χρηστών και η ενσωμάτωση της αναζήτησης στο Μητρώο στις σχετικές διοικητικές διαδικασίες, πριν από την έκδοση πράξεων που βασίζονται σε υπεύθυνες δηλώσεις αντί δικαιολογητικών.

